Overprikkeling is een veelvoorkomende uitdaging voor mensen met autisme. Leer de signalen herkennen en ontdek effectieve strategieën om ermee om te gaan.
Wat is overprikkeling?
Overprikkeling ontstaat wanneer het zenuwstelsel meer prikkels ontvangt dan het kan verwerken. Voor mensen met autisme kan dit sneller gebeuren omdat zij prikkels vaak intenser ervaren of moeite hebben met het filteren van informatie.
Herkennen van overprikkeling
De signalen van overprikkeling kunnen per persoon verschillen. Veelvoorkomende tekenen zijn:
- Verhoogde irritatie of prikkelbaarheid
- Moeite met concentreren
- Fysieke onrust of juist "bevriezen"
- Terugtrekgedrag
- Hoofdpijn of vermoeidheid
- Moeite met communiceren
Preventieve strategieën
Ken je grenzen
Leer herkennen welke situaties en prikkels voor jou het meest belastend zijn. Dit helpt bij het plannen en voorbereiden.
Plan rusttijd in
Zorg voor voldoende herstelmomenten in je dag. Dit is geen luxe maar een noodzaak voor het reguleren van je zenuwstelsel.
Creëer een prikkelarme ruimte
Richt thuis een plek in waar je tot rust kunt komen. Denk aan gedempte kleuren, weinig rommel en rustige geluiden.
In het moment: wat kun je doen?
- Verwijder jezelf uit de situatie als dat mogelijk is
- Gebruik hulpmiddelen zoals oordoppen, zonnebril of fidgets
- Adem diep en focus op je ademhaling
- Zoek een ankerpunt - iets om je op te focussen
- Communiceer je behoeften naar je omgeving
"Het is geen zwakte om grenzen aan te geven - het is zelfkennis in actie."
Na overprikkeling: herstel
Geef jezelf tijd om te herstellen. Dit kan variëren van een paar uur tot een dag. Wees mild voor jezelf en plan na intensieve momenten geen nieuwe verplichtingen.